Peter De Roover (N-VA) na veroordeling Van Langenhove: ‘De eerzame bedoelingen van de antiracismewet lijken haar doel voorbij te schieten’

'Tijdens zijn lezing liet beklaagde zich herhaaldelijk denigrerend uit over de personen die deel uitmaken van die groep(en) en zette hij zijn publiek bewust aan tot haat of geweld jegens deze personen.'

Het is een van de conclusies in het vonnis van de correctionele rechtbank van Leuven tegen Dries Van Langenhove. De oprichter van het extreemrechtse groepje Schild & Vrienden werd veroordeeld voor uitspraken die hij deed tijdens een lezing aan de KU Leuven in 2024. Op verschillende momenten hamerde het ex-Vlaams Belang-Kamerlid op de verschillen tussen blanke en zwarte mensen.

Zo noemt hij 'blanken nu eenmaal betere bruggenbouwers dan Afrikanen' en zouden 'zonder die witte racistische man de zwarte Afrikanen nu nog in Afrika zitten'. En nog: 'Mensen zijn niet gelijk.'

Het vonnis: 'Aan beklaagde wordt niet verweten dat hij foutieve informatie zou hebben verspreid, maar wel dat hij door zijn voorstelling van zaken doelbewust heeft aangezet tot haat of geweld jegens personen op grond van één of meerdere criteria opgesomd in de Antiracismewet.'

Volgens Peter De Roover (N-VA) is precies die wet aan herziening toe. De huidige Kamervoorzitter diende in de vorige beleidsperiode een wetsvoorstel in om aanzetten tot haat uit het strafrecht te halen. Door de veroordeling van Van Langenhove, wiens ideeën hij geenszins steunt, ziet hij zijn voorstel aan kracht winnen.

'Mijn waarschuwing was altijd deze: de vrijheid van meningsuiting is er niet alleen voor standpunten waarmee men het eens is', zegt De Roover. 'Iedereen is doorgaans heel gevoelig wanneer zijn eigen spreekrecht wordt beperkt, maar men is vaak veel minder alert wanneer het spreekrecht van anderen wordt ingeperkt.'

Het vonnis is dus onterecht?

Peter De Roover: Ik heb geen commentaar op het vonnis als zodanig. De rechter moet doen wat hij moet doen. Als Dries Van Langenhove in beroep gaat, zullen we moeten afwachten wat daaruit komt. Ik zeg niet dat de rechter de wet verkeerd toepast. Ik ben wetgever. En als de wetgeving dit soort interpretaties mogelijk maakt, dan stel ik de vraag of die wetgeving niet te veel mogelijkheden biedt om de vrijheid van meningsuiting te beperken. Mijn angst is dat we terechtkomen op een glijdend vlak. Dit soort zaken lijkt mij daarvan een illustratie.

Wat is precies het probleem?

De Roover: Het begrip 'aanzetten tot haat'. Dat is naar mijn gevoel een nogal onafgebakend terrein. Ik pleit ervoor om dat veel strikter te beperken tot het aanzetten tot geweld. Daarover kan geen discussie bestaan: oproepen tot geweld moet strafbaar zijn.

Kan het creëren van een klimaat van haat niet bijdragen tot geweld?

De Roover: Stel dat de PVDA zegt dat de rijken altijd de dans ontspringen. Dan kun je daar politiek fel tegen ingaan. Je kunt dat ongenuanceerd of populistisch vinden. Maar dat argument heeft in een democratisch debat volledige legitimiteit. Dat is natuurlijk iets anders dan zeggen dat mensen villa's in brand moeten steken. Dat laatste is aanzetten tot geweld. Dáár moet de grens liggen. Mijn punt is dat zaken als die van Van Langenhove – en soortgelijke gevallen – illustreren dat we tegen de grenzen van de bestaande wetgeving aanlopen.

Met andere woorden: de antiracismewet moet tegen het licht gehouden worden?

De Roover: Sinds het ontstaan van die wet is er concrete jurisprudentie ontstaan en zien we tot welke veroordelingen ze leidt. Dan moet je durven bekijken of de praktijk nog overeenstemt met wat de wetgever oorspronkelijk voor ogen had. De eerzame bedoelingen van de antiracismewet lijken haar doel voorbij te schieten.

En het gaat mij hier zelfs niet om Van Langenhove. Het gaat mij om mensen die geen bekendheid hebben en er niet op uit zijn om veroordeeld te worden. Mensen die misschien iets willen zeggen in het publieke debat, maar zich afvragen: kan ik hiervoor vervolgd worden? Zij zullen sneller zwijgen. Onderschat het effect op de zelfcensuur niet.

Dient u uw wetsvoorstel opnieuw in?

De Roover: Als Kamervoorzitter ben ik niet degene die nu politieke initiatieven moet nemen. Maar ik verloochen niet wat ik vroeger heb gezegd. De politieke wereld moet zich toch de vraag durven stellen of die kritiek destijds allemaal zo gek was.

Knack, 27 mei 2026