Herdenking aanslagen 22 maart 2016

Donderdag (19 maart) vroeg ik een moment van stilte bij de start van de plenaire namiddagzitting.

Hierbij de tekst die ik daarbij uitsprak:

Geachte collega’s,
Beste Dames en Heren,

Een dag die in schaamte zal voortleven in ons collectieve geheugen. Een dag die een blijvend litteken heeft nagelaten.
De dag waarop zelfmoordcommando’s zich opbliezen op de luchthaven van Zaventem en in de Brusselse metro, hier vlakbij, aan station Maalbeek.
Drieëndertig doden en meer dan driehonderd gewonden: dat was het afschuwelijke bilan.

Naast deze verschrikkelijke cijfers drong zich nog een verontrustende waarheid op.
De daders waren geen buitenlandse indringers. Het waren mannen die hier zijn geboren en opgegroeid. In een vrij land, dat hen alle kansen heeft geboden.
En toch keerden ze zich met ongeziene brutaliteit tegen diezelfde westerse samenlevingen. Hun doel was duidelijk: onze samenleving ontwrichten en angst zaaien in de harten van de mensen.

Tien jaar later moeten we vaststellen dat de bladzijde van terreur nog lang niet is omgeslagen.
Europa werd de voorbije jaren meermaals getroffen door gelijkaardige islamitisch geïnspireerde aanslagen. Na 22 maart 2016 – kort na de verschrikkelijke aanslag in Parijs – was er nog de Promenade des Anglais in Nice, kerstmarkten in Duitsland en Frankrijk, Londen, de onthoofding van Samuel Paty, een concert in Manchester, de Ramblas in Barcelona, Luik en twee jaar geleden opnieuw Brussel met de aanslag op Zweedse voetbalfans.
Het gebeurt zo vaak zelfs dat ze niet langer altijd het hoofdnieuws halen.

Na de aanslagen heeft dit parlement zijn verantwoordelijkheid genomen met de parlementaire onderzoekscommissie terreur. Voor mij persoonlijk – als relatief jong parlementslid, in parlementaire jaren althans – was dat, net als voor vele collega’s en medewerkers, een bijzonder aangrijpende ervaring.
Het rapport en de aanbevelingen waren waardevol, maar ook ontnuchterend.

Absolute garanties bestaan niet. Een aanslag volledig uitsluiten kan niet. Een samenleving zonder risico bestaat niet – en misschien is dat eigen aan vrijheid zelf.
Maar dat ontslaat ons niet van onze plicht. Binnen het kader van de rechtsstaat moeten we alles doen wat mogelijk is om aanslagen te voorkomen. En daar hebben we stappen in gezet. Onze veiligheidsinfrastructuur is aangescherpt, het werk van de POC heeft vruchten gedragen.

Dinsdag hadden we de eer om een aantal mensen van slachtofferverenigingen hier te verwelkomen bij de opening van een fototentoonstelling. Ik nodig zij die nog niet de tijd gevonden hebben trouwens graag uit om u even naar het peristilium te begeven.
Zij wezen er terecht op dat niet alle aanbevelingen van de terreurcommissie zijn uitgevoerd en dat zij nog te vaak op obstakels botsen in de behandeling van hun dossiers, bij verzekeringsmaatschappijen en overheidsdiensten. Moge hun oproep in deze Kamer niet in dovemansoren vallen.

Geachte collega’s,

Los van de rapporten, de aanbevelingen, de politieke en maatschappelijke analyses, staan we op 22 maart in de eerste plaats stil bij de slachtoffers. Bij het onbeschrijflijke leed dat hen is aangedaan.

Bij de doden.
Bij hun families en nabestaanden.
En bij de overlevenden,
die dag na dag de gevolgen met zich meedragen.
Bij de hulpverleners, die dingen gezien hebben die een mens niet hoort te zien.
Het zijn hun gezichten, hun namen, hun verhalen, die ons blijven herinneren aan de aard van het kwaad en die er ons tegelijk aan herinneren dat liefde en menselijkheid sterker zijn dan haat. Laat ons altijd dat eerste kamp kiezen. 

Facebook, 21 maart 2026