Freya Van den Bossche en Peter De Roover - 'Surrealistisch hoe snel Bart De Wever is verveld tot een premier die het Belgische volk dient zoals het hoort'

 

JANUARI

 

HUMO Waar waren jullie op 31 december om middernacht?

FREYA VAN DEN BOSSCHE Rustig thuis, met mijn vriendin Eva.

PETER DE ROOVER Wij hadden net bekendgemaakt dat Els (van Doesburg, waarnemend burgemeester van Antwerpen, red.) zwanger was, waardoor ik de champagne, de rode wijn en de pousse-café alleen moest nuttigen.

 

HUMO Die nacht gooien Brusselse jongeren brandbommen naar de politie en steken ze zestig auto's in brand. Theo Francken (N-VA) pleit voor het gebruik van luchtdrukgeweren.

DE ROOVER Het zal uw wagen maar zijn die in vlammen opgaat. We mogen die rellen niet tolereren, de politie moet tonen wie de baas is op straat.

VAN DEN BOSSCHE Maar je moet dat geweld wel proportioneel indijken. Schieten leidt alleen maar tot escalatie.

DE ROOVER Antwerpen heeft slim geanticipeerd door 47 jonge delinquenten huisarrest te geven. Soms moet je een dikke streep trekken om bepaalde gasten te doen nadenken. Els heeft dit jaar opnieuw 17 jongeren preventief huisarrest gegeven, maar dat zijn er dus al 30 minder dan een jaar geleden.

VAN DEN BOSSCHE Als jongeren het te bont maken en zich niet herpakken, is dat perfect verdedigbaar. Hannes Anaf, Vooruit- burgemeester in Turnhout, houdt nu drie jongens thuis die herhaaldelijk voor geweld en overlast hebben gezorgd.

 

HUMO 8 januari: de zwaarste bosbranden aller tijden in Los Angeles leggen een gebied ter grootte van San Francisco in de as. Er vallen 10 doden en 150.000 mensen moeten geëvacueerd worden. Verzekeraars waarschuwen dat de wereld onverzekerbaar wordt door de klimaatverandering.

DE ROOVER In sommige risicogebieden van L.A. is dat nu al zo. Daar snoeien de verzekeraars in hun aanbod of trekken ze hun premies fors op. Die marktwerking is een aanvulling op de inzichten van de klimaatwetenschappers, maar dan in een taal die mensen beter begrijpen: die van het geld.

VAN DEN BOSSCHE Klimaatontkenner wordt zo wel een zwaar beroep (lacht).

 

HUMO Op 20 januari legt Donald Trump opnieuw de eed af als president van de VS. De CEO's van big tech zitten vooraan.

DE ROOVER Hij is deze keer veel beter voorbereid. Zijn administratie weet hoe ze moet omgaan met de tegenmachten, maar de Amerikaanse democratie is veerkrachtig. In 2026 kunnen de Democraten het Huis van Afgevaardigden al heroveren, waardoor Trump zal worden afgeremd in zijn driestheid.

VAN DEN BOSSCHE Amerika lijkt toch al meer op een Russische oligarchie dan op een westerse democratie. De techondernemers hebben hun kar aan die van Trump gehangen, omdat hij hun carte blanche geeft, in ruil voor wederdiensten. Als Europa beslist om big tech regels op te leggen met de Digital Services Act (DSA), chanteert Trump ons met hogere handelstarieven. En als de hoofdaanklager van het Internationaal Strafhof in Den Haag de Israëlische premier Netanyahu wil aanklagen, sluit Microsoft zijn mailbox af, op vraag van de Amerikaanse overheid. (Boos) Dan ben je toch geen democratische rechtsstaat meer?

DE ROOVER Wat de Digital Services Act betreft, hebben ze wel een punt. Onze grondwet zegt dat de drukker en de uitgever nooit vervolgd kunnen worden als de schrijver bekend is. De DSA zegt nu dat die platformen zelf moeten controleren of de schrijvers over de schreef gaan. Maar dat is de taak van rechters. Mark Zuckerberg heeft gelijk dat hij zich daar niet mee wil bezighouden, want dat leidt tot een aanval op de vrijheid van meningsuiting, waarbij je Facebook-gebruikers cancelt voor 'foute' standpunten.

VAN DEN BOSSCHE Ook leken kunnen de regels toepassen. Nu Zuckerberg en Elon Musk geen censuur meer willen toepassen, krijg je massa's duimpjes als je schrijft dat alle homo's ziek zijn. De algoritmes bevoordelen die schokkende standpunten en beïnvloeden verkiezingen. Dat kan toch niet?

DE ROOVER Maar wie beoordeelt of een uitspraak strafbaar is? Dat is niet de taak van Facebook.

 

FEBRUARI

 

HUMO Op 3 februari legt Bart De Wever (N-VA) de eed af als premier. Velen hadden nooit geloofd dat de Vlaams-nationalist naar de Wetstraat 16 zou verkassen.

DE ROOVER In een democratie kun je ofwel in een proper kostuum roepen vanuit de tribune wat er moet gebeuren, ofwel maak je je pak vuil. Als beleidspartij kiezen wij voor het tweede. Om de Vlaamse welvaart te redden, moet je federaal mee aan de knoppen zitten.

VAN DEN BOSSCHE Toch heeft het me verrast hoe snel hij is verveld tot een premier die het Belgische volk dient zoals het hoort. Het is bijna surrealistisch.

 

HUMO 7 februari: de Kamer debatteert meer dan veertig uur non-stop over het regeerakkoord. Parlementsleden dommelen weg of zwerven als clochards door het parlement, op zoek naar een slaapplek. Is dat nog van deze tijd?

DE ROOVER Als je die veertig uur zou streamen, zit niemand de hele rit uit. Maar de best of van twee uur zou een goeie film zijn. Als regisseur is het niet vanzelfsprekend om de zitting in te korten, want wie moet je dan de mond snoeren? Je weet nooit op voorhand wat iemand zal zeggen.

VAN DEN BOSSCHE Ik probeer een debat over de regeringsverklaring of de begroting te spreiden over drie dagen, om te vermijden dat we 's nachts moeten doorwerken. Het is gezonder om te slapen en 's morgens met een fris hoofd te herbeginnen. Onlangs wilden een aantal parlementsleden de nacht ingaan en heb ik dat toegestaan, maar dan moeten ze niet verwachten dat ik de spreektijd van de oppositie beperk. Het werk moet grondig gebeuren.

DE ROOVER Als Vincent Van Quickenborne (Open VLD) veertig uur lang staat te filibusteren, mag je het debat afronden. De oppositie moet ruimte krijgen om argumenten op een rij te zetten, maar de meerderheid moet ook kunnen beslissen. Toch hebben ze Vincent bijna schuimbekkend naar buiten moeten dragen, zo kwaad was hij. Dat hoort bij de show.

 

HUMO 14 februari: Op de Veiligheidsconferentie in München geeft J.D. Vance Europa een veeg uit de pan, wegens het falende migratiebeleid en 'het uithollen van democratie en de vrijheid van meningsuiting'. Een Duitse diplomaat barst in tranen uit en zegt dat we blijkbaar niet dezelfde waarden delen.

VAN DEN BOSSCHE Die diplomaat had gelijk. Na WO II is er op vraag van de Amerikanen een Duitse inlichtingendienst opgericht die erover waakt dat er geen partij aan de macht kan komen die een nieuwe Hitler voortbrengt. Zo loopt er nu een onderzoek tegen de AfD. Vance vindt dat ondemocratisch, maar als een partij van plan is om de democratie omver te werpen, moet de democratie zich kunnen beschermen door die partij aan banden te leggen. Hitler heeft destijds geen absolute meerderheid gehaald, hè. Hij kon aan de macht komen dankzij het democratische systeem.

DE ROOVER Het besef dat Amerika geen bondgenoot meer is, is vooral in Duitsland hard aangekomen. Trump redeneert vanuit het recht van de sterkste. Kijk hoe hij Venezuela bedreigt en Groenland wil inlijven.

VAN DEN BOSSCHE De dag dat Vance het overneemt, zal het nog erger worden. Trump is nog te vleien als je hem Daddy noemt, Vance is een duistere ideoloog die minder onder de indruk is van de glans van het ambt. Dat maakt hem nog gevaarlijker dan Trump.

DE ROOVER Zag je hoe Trump glunderde bij de loting voor het WK voetbal, omdat hij een vredesprijs kreeg van de FIFA? Hij lijkt wel een kind dat je blij kunt maken met een lolly.

 

HUMO 28 februari: Donald Trump vernedert zijn Oekraïense collega Zelenski in het Witte Huis.

VAN DEN BOSSCHE Ik heb me doodgeërgerd aan Vance, die maar bleef herhalen dat Zelenski 'dank u' moest zeggen. Op dat moment werd het zonneklaar dat Europa zijn eigen defensie moet heropbouwen om minder afhankelijk te zijn van de VS. Trump wil maar twee dingen: de Nobelprijs en de Oekraïense grondstoffen. Maar hoe haal je het in je hoofd om de rode loper uit te rollen voor de agressor, en over vrede te praten zonder Oekraïne en Europa erbij te betrekken?

DE ROOVER Simpel. Hij vindt alleen winnaars en grootmachten relevant.

 

HUMO Zou Europa niet beter zelf met president Poetin onderhandelen?

DE ROOVER Wie moeten we dan sturen? Europa spreekt uit vele monden en Oost-Europese landen als Hongarije willen niet mee betalen voor Oekraïne.

 

MAART

 

HUMO Op 31 maart wordt Marine Le Pen, kopvrouw van het radicaal-rechtse Rassemblement National, veroordeeld voor verduistering van Europees geld, waardoor ze in 2027 niet mag deelnemen aan de Franse presidentsverkiezingen.

DE ROOVER Ik heb er gemengde gevoelens bij. De veroordeling zal wel terecht zijn, maar de straf is zwaar. Een democratie moet zichzelf soms beschermen door extremistische krachten te elimineren, maar dat is wel een noodrem waarmee je erg moet opletten. Als Marine Le Pen ook in beroep wordt veroordeeld, zullen haar fans nog versterkt worden in hun radicale denkbeelden.

VAN DEN BOSSCHE Maar de rechter heeft toch gewoon de wet toegepast? Le Pen zei vroeger dat politici die geld verduisterden, een levenslang beroepsverbod moesten krijgen. Nu ze voor die feiten vijf jaar wordt geschorst, spreekt ze van een politieke afrekening. Extreemrechts pleit altijd voor strenge straffen, behalve voor zichzelf.

 

APRIL

 

HUMO 8 april: tijdens een bezoek aan de Oekraïense stad Boetsja, waar het Russische leger gruwelijke oorlogsmisdaden heeft begaan, kan Bart De Wever zijn tranen niet bedwingen.

DE ROOVER Achter zijn schild zit ook een jongen met emoties. Oekraïne is voor hem verbonden met het levenseinde van zijn vader, met wie hij een niet-afgeronde relatie had. Rik De Wever had longkanker en is kort voor zijn dood nog met een laatste hulpkonvooi naar Oekraïne gereden. Als puber heeft Bart thuis ook veel Oekraïners zien passeren. Daardoor raakten die beelden hem extra hard, en heeft hij zo stevig uitgehaald naar het nieuwskanaal Politico, dat hem in het Euroclear-dossier als Poetin-lover had afgeschilderd.

 

HUMO Op 24 april houdt het parlement een minuut stilte voor paus Franciscus. Kamerlid Irina De Knop (Open VLD) distantieert zich van 'een kerkelijke vorst die geen respect heeft voor vrouwenrechten en holebi's, en die dokters die abortus plegen huurmoordenaars noemde'.

VAN DEN BOSSCHE Als wij een minuut stilte houden voor een overleden parlementslid, vraag ik al wie het daar niet mee eens is om vooraf de zaal te verlaten. Ik vind het ongepast als zo'n betekenisvol moment wordt verstoord. Die minuut dient niet om de meningen van die persoon te huldigen, maar om stil te staan bij de dood van een mens die ook geliefden achterlaat.

DE ROOVER Juist! Op de begrafenis van de paus was de Amerikaanse oud-president Joe Biden overigens bijna weg met de vrouw van Bart De Wever. Haar kapsel leek blijkbaar op dat van Jill Biden. Hij had haar hand al vast, maar toen heeft Bart toch maar ingegrepen.

 

MEI

 

HUMO 19 mei: Met haar debuutroman 'Oroppa' wint Safae el Khannoussi de Libris Literatuur Prijs. Lezen jullie die bekroonde boeken?

DE ROOVER Ik hou van literatuur, maar ik hoef geen lijstje met alle winnaars af te vinken. Ik maak wel een uitzondering voor Ilja Leonard Pfeijffer, ook al deel ik zelden zijn politieke opvattingen. Maar als je naar Genua gaat, moet je vooraf 'La Superba' lezen, en voor een citytrip naar Venetië raad ik 'Grand Hotel Europa' aan.

VAN DEN BOSSCHE Ik noteer die bekroonde titels en de tips uit de media altijd op een lijstje waarmee ik naar de boekenwinkel trek. Daar lees ik de eerste twee bladzijden, en dan kies ik de drie boeken die me het meest aanspreken.

DE ROOVER Nu ik aan het verhuizen ben, moet ik immens veel boeken wegdoen die achteraf bekeken het papier niet waard bleken. Ik hou vooral van klassieke literatuur die de tand des tijds overleeft, zoals 'De gebroeders Karamazov' van Dostojevski, dat ik afgelopen zomer heb herlezen. Zulke romans vertellen je twee eeuwen later nog relevante dingen over de condition humaine.

 

HUMO Op 27 mei lanceert Vooruit een campagne, waarin een feestende Bart De Wever en Georges-Louis Bouchez worden afgebeeld, met de slogan: 'Ook kiezers van de MR en de N-VA willen dat de superrijken bijdragen'. Bouchez verzet zich tegen de meerwaardebelasting, Sammy Mahdi (CD&V) verklapt dat Vooruit 'zelfs de pensioenspaarder wil belasten'.

VAN DEN BOSSCHE Uit de laatste peilingen blijkt dat voor zeven op de tien kiezers de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen. Bij kiezers van de N-VA en de MR is dat zes op de tien. Die mensen zouden beter voor ons stemmen, want mijn partij is opgetrokken uit dat principe. Ik begrijp niet waarom dat zo moeilijk ligt bij andere partijen, terwijl we zulke zware inspanningen vragen van de bevolking. Wij hebben keihard moeten knokken voor de meerwaardebelasting, de verdubbeling van de effectentaks en een hogere bankentaks. Mensen die meer dan 1 miljoen euro aan aandelen, effecten en cryptomunten hebben, kunnen daar toch wel 0,3 procent van missen? 3.000 euro op 1 miljoen, dat is maar een fractie van hun winst. Helaas heeft onze miljonairsbijdrage het niet gehaald.

DE ROOVER Ik volg je grotendeels, maar wij hebben al hoge lasten op kapitaal, en vaak tref je de middenklasse, terwijl de echte rijken de dans ontspringen. De peilingen kun je samenvatten in één zin: 'Pak het bij de anderen, niet bij mij.'

 

HUMO Is er begrip voor de moeilijke positie van Vooruit?

DE ROOVER Onze mailboxen zitten ook vol scheldmails over 'de Nieuw-Vooruit Alliantie' en De Wever die te veel naar de pijpen van Conner Rousseau danst, hoor. Bij Vooruit zal dat het spiegelbeeld zijn. Ik denk dat de N-VA-achterban het totaalpakket steunt, maar elk van de onderdelen is onevenwichtig. De ene keer schreeuwt Open VLD moord en brand, bij de volgende maatregel staat de PVDA op z'n achterste poten.

VAN DEN BOSSCHE De N-VA en Vooruit tonen moed door te hervormen en de welvaartsstaat overeind te houden. Daarvoor accepteren ze dingen die ze wellicht niet zouden aanvaarden als de andere niet in de regering zat. Ondanks de ideologische verschillen werkt die as goed, omdat we onze afspraken nakomen.

 

JUNI

 

HUMO 5 juni: in een open brief aan de regering klagen vijftien procureurs over het personeelstekort, de overbevolking in de gevangenissen, de vervallen gebouwen, onbetaalde facturen van tolken en gerechtspsychiaters en het plaatsgebrek voor jeugddelinquenten. Laat de regering minister Annelies Verlinden (CD&V) niet te veel aan haar lot over?

DE ROOVER De magistraten hebben terechte bekommernissen, maar het was niet slim om die te vermengen met hun eigen pensioendossier.

In de vorige regering beloofde Vincent Van Quickenborne dat hij alles zou oplossen. Hij kreeg bijna 600 miljoen extra en pompte dat onder meer in een duur informaticasysteem dat we hebben moeten weggooien. Ook deze regering heeft het justitiebudget weer verhoogd, maar je moet dat archaïsche bastion ook dringend hervormen.

 

HUMO We hebben 13.600 gevangenen voor 11.000 plaatsen, en ruim 3.000 veroordeelden die al maanden wachten op hun strafuitvoering. Minister Verlinden wil gedetineerden nu een jaar vroeger vrijlaten.

VAN DEN BOSSCHE Dat is een zwaktebod. Je lost niet alles op met extra geld, je moet ook hervormen. Helaas is CD&V de minst hervormingsgerichte partij, zoals we ook op Welzijn merken.

 

HUMO Op de NAVO-top in Den Haag, op 25 juni, gaan alle lidstaten akkoord om vanaf 2035 3,5 procent van hun bbp aan defensie te spenderen. Voor België zou dat 30 miljard per jaar betekenen.

VAN DEN BOSSCHE Europa geeft nu al tweeënhalf keer meer uit aan defensie dan Rusland, maar de nationale legers zijn in verspreide slagorde georganiseerd. We moeten werken aan een geïntegreerd leger en respect afdwingen, anders zullen we dat niet krijgen.

DE ROOVER Het probleem is dat grote landen als Duitsland, Frankrijk en Italië altijd voor hun eigen defensie-industrie kiezen, waardoor het moeilijk is om die 27 legers met dezelfde wapensystemen uit te rusten.

VAN DEN BOSSCHE Ze moeten overeenkomen, want er heeft de voorbije vijftig jaar nog nooit zoveel op het spel gestaan als nu. Dit is ónze oorlog. Als Oekraïne valt, grenst Rusland aan Polen en zullen er ongelukken gebeuren. En ondertussen zegt Trump: 'Ik beschadig jullie economie met handelstarieven en ik kom jullie niet meer verdedigen in Europa, maar als je je wapens bij mij koopt, krijg je korting.' Komáán! Europa moet dringend een vuist maken.

 

JULI

 

HUMO Op 15 juli brandt het hoofdpodium van Tomorrowland af. Er is voor 60 miljoen euro schade, maar twee dagen later gaat het festival toch van start.

DE ROOVER Een straf staaltje crisismanagement. Ik ben nooit op Tomorrowland geweest, maar toen ik in Mortsel woonde, kon ik in mijn tuin helemaal losgaan op de beats als de wind goed zat.

 

HUMO Aha, kan de Kamervoorzitter hakken?

DE ROOVER Het zal u verbazen, maar ik ben geen grote danser of festivalganger. Ik heb het deze zomer weleens geprobeerd door naar Torhout te rijden, maar het betreffende festival bleek niet meer te bestaan.

VAN DEN BOSSCHE Ik hou wel van festivals, vooral Rock Werchter. In 2024 heb ik er erg genoten van Lenny Kravitz.

 

HUMO Op 21 juli presenteert de regering-De Wever het zomerakkoord, met 'de grootste sociaal-economische hervorming' van de eeuw. De vakbonden en linkse oppositie spreken van de afbouw van de sociale zekerheid, met meer flexi-jobs, belastingvrije overuren en soepeler regels voor nachtarbeid. Wie heeft gelijk?

DE ROOVER Iedereen een beetje. We moeten onze economie concurrentieel houden met de rest van de wereld. Ik ben oud genoeg om te betreuren dat de goede oude tijd voorbij is, waarin je werkte van negen tot vijf en daarna de duiven ging voederen. De vakbonden zijn in die periode blijven steken, maar als je de nieuwe realiteit negeert, stort de sociale zekerheid in.

VAN DEN BOSSCHE De vakbonden mogen druk uitoefenen, maar ik word kwaad van de onwaarheden die ze verspreiden. Een vakbondsleider die op tv beweert dat de regering een indexsprong heeft beslist: dat is een platte leugen. De helft van de werknemers krijgt nog altijd een volledige indexering, de andere helft, die meer verdient, krijgt een gedeeltelijke indexering. Ook over de nachtarbeid hebben de vakbonden gelogen. Ik ben blij dat ze bestaan, maar fake news en geweld zouden geen deel mogen uitmaken van hun repertoire.

 

HUMO ABVV-topman Bert Engelaar riep Vooruit ook op om uit de regering te stappen.

VAN DEN BOSSCHE (fel) En wat denkt hij dat de regering zou doen zonder Vooruit? Zouden de akkoorden dan dichter bij de wensen van de vakbonden liggen? Met die oproep handelt hij tegen de belangen van zijn leden.

DE ROOVER En hij zet zich op de lijn van de werkgevers die ook liever zouden hebben dat Vooruit er niet bij was.

 

AUGUSTUS

 

HUMO Zijn jullie in augustus op reis gegaan?

DE ROOVER Met onze baby van twee maanden hebben we vakantie gehouden in Antwerpen. Ik heb al mijn wandelrecords gebroken, elke ochtend 15.000 stappen. Overal waar ik kwam, was het van: 'O, mag ik Marcel eens zien? Onze volgende burgemeester!'

VAN DEN BOSSCHE Wij hebben vijf kinderen tussen 16 en 26. Elk jaar is het afwachten wie nog mee op reis wil. We hebben vrienden bezocht die tijdelijk in New York woonden: dat bleek een populair voorstel (lacht). New York ís ook een fantastische plek met veel stadsvernieuwing, oude buurten die mooi zijn beschermd, en relatief veel groen en open ruimte.

 

HUMO Op 13 augustus wordt OCMW-medewerker Erik Boone tijdens een huisbe- zoek in Nieuw Gent vermoord door een Syrische vluchteling.

VAN DEN BOSSCHE Verschrikkelijk dat iemand die zich zo hard inzet voor kwetsbare mensen, dat met zijn leven bekoopt.

DE ROOVER Als je één categorie moet beschermen met een nultolerantie voor geweld, dan zijn het OCMW-medewerkers, VDAB-begeleiders, ambulanciers, treinbegeleiders en politieagenten - mijn zoon is er ook één. De agressie stijgt, en door de beperking van de werkloosheidsuitkeringen zal dat nog verergeren. Daarom is het goed dat minister Anneleen Van Bossuyt (N-VA) heeft beslist dat al wie agressief is tegen het OCMW-personeel, geen financiële steun meer mag krijgen.

 

HUMO Midden augustus komt de commissie Buitenlandse Zaken met spoed bijeen over de situatie in Gaza. Vooruit, CD&V en Les Engagés eisen strengere maatregelen tegen Israël en de erkenning van de Palestijnse staat. CD&V vindt ook dat De Wever onmiddellijk moet terugkeren uit Zuid-Afrika, maar die antwoordt met vakantiefoto's.

DE ROOVER Door de afschuwelijke beelden uit Gaza werd het debat heel emotioneel. Men wilde iets doen om het gevoel van machteloosheid te doorbreken. Maar het zou geen enkel verschil gemaakt hebben als Bart twee weken vroeger was teruggekeerd. Hij had vooraf gevraagd om hem met rust te laten, tenzij het echt dringend was, want hij was al jaren niet meer op reis geweest met zijn gezin. Zelfs die korte break werd hem niet gegund. Daarna heeft de regering na zeer pittige discussies een evenwichtig standpunt bereikt, met strengere sancties en de voorwaardelijke erkenning van Palestina. Het idee dat je de mensen in Gaza, Soedan en Congo helpt met een parlementaire resolutie, is misschien goed voor een filmpje op sociale media, maar je redt er geen enkel slachtoffer mee.

VAN DEN BOSSCHE Nu klink je als een realpolitiker. 'Ach, België kan toch niet het verschil maken.' Als elk land zo reageert, gebeurt er helemaal niks. De internationale gemeenschap heeft te zwak en te laat gereageerd, maar uiteindelijk zijn de dominosteentjes wel gevallen, waardoor Netanyahu op de VN-top voor een halflege zaal moest speechen. Daarna heeft Trump hem gedwongen een vredesbestand te aanvaarden, met de zin: 'Bibi, je kunt niet tegen de hele wereld vechten.' Maar de vrede in Gaza is niet veel waard. Alles is kapot, Israël heeft al zijn doelstellingen bereikt, en toch blijven ze de Palestijnen doodknijpen.

DE ROOVER Realpolitiker? Dat beschouw ik als een eretitel, want het betekent dat je je hoedt voor de grootste kwaal in de politiek: het ietsisme. 'Waarschijnlijk helpt het niet, maar we moeten toch íéts doen.' We hebben geprobeerd om een coalitie te smeden die een effect kon teweegbrengen, en dat is gelukt.

VAN DEN BOSSCHE Ik deel uw afkeer van het ietsisme niet. Hadden veel landen maar sneller 'iets' gedaan, dan waren er minder kinderen doodgeschoten in Gaza. De N-VA is ook opgeschoven in dat conflict. In april zei Bart De Wever nog dat hij Netanyahu niet zou arresteren als hij naar België kwam, ondanks het arrestatiebevel van het Internationaal Strafhof. Dat is geen realpolitik, daar kan ik alleen negatieve termen voor bedenken.

 

SEPTEMBER

 

HUMO Op 1 september start op VRT Canvas de docureeks 'Basisschool Balder', over een Brusselse concentratieschool die om de haverklap klassen moet sluiten door het lerarentekort.

DE ROOVER Ik heb dertig jaar graag lesgegeven in de Seefhoek in Antwerpen: daar zag je al de voorbode van waar ze ook in Balder op botsen: taalproblemen, gezagsproblemen, geweld, ouders die hun verantwoordelijkheid niet nemen. Als wij geen goed onderwijs kunnen bieden aan kinderen van rijke ouders die in het weekend samen naar musea gaan, en 's avonds naar de hockeyclub, is dat spijtig, maar zij raken er wel via andere wegen. Maar voor de kinderen aan wie ík heb lesgegeven, is dat dramatisch voor hun toekomstkansen. Daarom moet je een omgeving creëren waarin orde, respect en discipline heersen.

VAN DEN BOSSCHE En je hebt goed opgeleide leerkrachten nodig, die uit elk kind de talenten kunnen halen. Bij kinderen met een andere thuistaal slagen we daar te weinig in. Dat vereist een sterke focus op het Nederlands, zodat elk kind begrijpt wat de leerkracht zegt.

 

HUMO Op 18 september brengt Veerle Hegge, de vrouw van Bart De Wever, een boek uit over de eetstoornis die haar bijna het leven heeft gekost. Terwijl hij een regering probeerde te vormen, lag zij op intensieve zorg.

VAN DEN BOSSCHE Ik vind het heel moedig dat ze haar verhaal zo kwetsbaar brengt. Ik heb in de psychiatrie gewerkt: de mensen die ik daar heb opgevangen, zijn zoals u en ik. Ze hebben even hulp nodig, en kunnen daarna het gewone leven hervatten, ook al dragen ze hun stoornis vaak nog lang mee.

DE ROOVER Het komt overal voor, zelfs in het gezin van de premier. Toch heeft Bart geen dag van de regeringsvorming gemist. Het moet heel zwaar zijn geweest om in die omstandigheden te blijven doorgaan, maar hij had geen keuze.

VAN DEN BOSSCHE Als hij een pauze had gevraagd, zou Conner Rousseau hem die zéker hebben gegund. Dat is toch elementaire menselijkheid? Als je partner op de afdeling intensieve zorg ligt, verdwijnt al de rest in het niets.

DE ROOVER Bart wilde dat niet aan de grote klok hangen om Veerle te beschermen. Ik betwijfel ook of er begrip geweest zou zijn, als de formatie een week was stilgelegd. Afgelopen zomer vonden sommigen ook dat Bart zijn vrouw maar moest achterlaten in Zuid-Afrika.

 

HUMO 24 september: minister-president Matthias Diependaele (N-VA) legt de septemberverklaring af, met 1,5 miljard euro aan besparingen. Links spreekt van een aanval op de middenklasse, de liberalen vinden dat er te weinig is gesneden in de 18 miljard euro subsidies.

DE ROOVER Ze dalen met 300 miljoen euro, en je ziet hoeveel weerstand dát al oproept. In die 18 miljard zit ook de kinderbijslag, het geld voor de gemeenten en de steun aan de noodlijdende industrie. Wordt de maatschappij er beter van als we dat allemaal schrappen?

VAN DEN BOSSCHE Geef mij tien minuten en ik schrap er een hoop subsidies uit. Maar als Peter dezelfde oefening maakt, zal dat lijstje er anders uitzien. Ons standpunt is dat de steun moet belanden bij wie die het meest nodig heeft. Daarom behouden we de verbouwpremies voor 70 procent van de gezinnen en blijft de schoolbonus bestaan voor mensen met een laag inkomen. We hebben ook gevochten voor de verruimde inkomenstoets, die naast je loon ook je inkomsten uit aandelen en dividenden laat meetellen om te bepalen of je recht hebt op een studiebeurs of een premie. Sociale steun is niet bedoeld voor grootverdieners die zich het minimumloon uitkeren. De enigen die zulke praktijken nog verdedigen, zijn de liberalen, die vinden dat je niks mag controleren.

DE ROOVER In ruil hebben wij een centraal register geëist waarin we alle sociale voordelen oplijsten die een gezin krijgt. Het kan niet de bedoeling zijn dat leven van uitkeringen interessanter is dan werken.

 

OKTOBER

 

HUMO Tijdens de vakbondsbetoging van 14 oktober in Brussel plunderen manifestanten het Hilton-hotel en vandaliseren ze overheidsgebouwen. Het protest gaat niet liggen, maar maakt blijkbaar geen indruk meer?

VAN DEN BOSSCHE Omdat de vakbonden niet met alternatieven komen. Ze weten dat we de voorbije jaren veel geld hebben moeten uitgeven aan crisissen, en dat we plots ook meer moeten besteden aan defensie. Daardoor wordt de marge voor onze sociale welvaartsstaat kleiner en moet je ervoor zorgen dat al wie dat kan, ook eerlijk bijdraagt aan de redding van de sociale zekerheid. Ik begrijp niet waarom de vakbonden niet verder komen dan roepen dat het schandalig is. Hoe kun je nu rekening houden met protest als daar geen bruikbare voorstellen uit voortkomen?

DE ROOVER Ook de boerenprotesten en de opiniepeilingen maken partijen nerveus. Maar ik stel voor dat we de kiezer recht in de ogen kijken in 2029, wanneer het regeerakkoord is uitgevoerd en we resultaten kunnen voorleggen. Dat is beter dan ons te laten opjagen door tussentijdse enquêtes.

 

NOVEMBER

 

HUMO Op 6 november stapt een moegetergde premier naar de koning. Zijn regering moet minstens 10 miljard euro vinden, maar de MR maakt een akkoord onmogelijk. Hoe dicht zijn we bij nieuwe verkiezingen geweest?

VAN DEN BOSSCHE Wij waren erop voorbereid, maar we wilden dat scenario vermijden. Ook in moeilijke tijden willen wij onze verantwoordelijkheid nemen, maar het akkoord moet wel verdedigbaar blijven.

DE ROOVER Er waren negen maanden nodig om deze regering te vormen. Als je dan na nog eens negen maanden de boeken neerlegt, zou dat een gigantisch falen van een hele politieke generatie geweest zijn. De kiezer zou ons genadeloos afgestraft hebben, en terecht.

 

HUMO Op 7 november zendt RTL een reportage van Christophe Deborsu uit, waarin langdurig werklozen uit de armste straat van Verviers uitleggen waarom ze niet meer aan de slag willen. De PS dient meer dan honderd klachten in bij de Franstalige mediawaakhond.

DE ROOVER Die reportage heeft aangetoond dat veel mensen te lang aan hun lot zijn overgelaten. Die getuigen hadden geen fijn leven, hè? Je kunt als politicus niet zeggen: 'Geef ze een uitkering, zodat ze elke maand hun sigaretten kunnen kopen en dan zijn wij ervan af.'

VAN DEN BOSSCHE Een zinvolle job kan ieders leven verrijken. En solidariteit betekent je deel krijgen, maar ook je deel doen. Ik vond het een flauw afleidingsmanoeuvre dat het meer ging over de deontologie van Christophe Deborsu dan over het onderwerp. Toen die thuisverpleegster (Stefanie Sander, red.) werd gepakt met al haar miljoenen en dure wagens, hebben we ons ook gefocust op hoe we de controles van het RIZIV konden verbeteren, in plaats van op de media te schieten.

 

HUMO Op 24 november bereikt de regering-De Wever een akkoord over een meerjarenbegroting tot 2029. De inspanning van 9,2 miljard is te weinig, maar MR-voorzitter Bouchez waarschuwt dat hij geen enkele extra belasting meer zal aanvaarden.

DE ROOVER Bart zegt soms dat hij zich oud voelt door de hyperkinetische communicatie van de jonge generatie, die doet alsof het volgende week verkiezingen zijn. Er zijn ook mensen opgestapt, die enkele weken later dingen slikten die verder gingen dan wat ze eerst niet te vreten vonden.

VAN DEN BOSSCHE Gelukkig is er binnen de MR ook almaar meer verzet tegen Bouchez, onder anderen van Sophie Wilmès, die nog altijd veel populairder is dan haar voorzitter.

 

DECEMBER

 

HUMO Op 8 december raakt bekend dat het Vlaams Parlement 23 miljoen euro gaat besparen op zichzelf. Hoe ziet die hervorming eruit?

VAN DEN BOSSCHE De lonen van alle ministers en parlementsleden worden deze legislatuur niet meer geïndexeerd. Door die vier indexsprongen verliezen we 8 procent. Voor mij zal het nog meer zijn, want ik heb mijn vergoeding als Vlaams Parlementsvoorzitter met 13 procent verlaagd. Als je zegt dat de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen, moet je consequent zijn.

DE ROOVER Federaal doen we ook een inspanning, maar ik ben het beu te moeten horen dat elke euro die wij verdienen diefstal is. Sinds Els burgemeester van Antwerpen is, heeft ze haar mandaat als Vlaams Parlementslid stopgezet, waardoor wij duizenden euro's per maand mislopen. Een graaier zou dat nooit doen. Als je de toplonen in de zakenwereld, de sportwereld en de medische wereld ziet, komen politici er bekaaid van af. Een goed parlementslid verdient niet te veel, een slecht parlementslid wél. Een beetje CEO heeft een veelvoud van het jaarloon van De Wever (ongeveer 265.000 euro bruto per jaar, red.). En toch krijgen wij elke keer de vraag: welke inspanningen doen júllie? Alsof wij geen hogere btw hoeven te betalen. We zijn de enige beroepsgroep die een indexsprong ondergaat. We schaffen de Senaat af en we verlagen de partijdotaties met 11 miljoen euro per jaar. Kan dat volstaan?

VAN DEN BOSSCHE Er waren toch excessen. Daarom hebben we allerlei vergoedingen afgeschaft en de maximumtermijn voor de parlementaire uittredingsvergoeding gehalveerd tot een jaar, net zoals voor gewone werknemers.

DE ROOVER Heb je daar al veel schouderklopjes voor gekregen? Of kon je niet meer buiten door de confetti die werd gestrooid?

VAN DEN BOSSCHE (geërgerd) Dat is te cynisch, Peter. Ik kan de verloningen in het Vlaams Parlement nu met opgeheven hoofd verdedigen. Jullie zouden in de Kamer beter hetzelfde doen, want daar bestaan de excessen nog wel. Als je ons loon vergelijkt met dat van mensen in de jeugdzorg of de psychiatrie, verdienen wij zeer goed onze boterham. En zij dragen óók een zware verantwoordelijkheid.

DE ROOVER <<Dat is waar.>>

 

HUMO Op 19 december overtuigt De Wever de Europese regeringsleiders van zijn oplossing voor Oekraïne: een Europese lening van 90 miljard euro, in plaats van het aanwenden van de Russische tegoeden die bij Euroclear in Brussel geblokkeerd staan. Heeft hij ons voor een ramp behoed of overdreef hij de risico's, zoals professor Hendrik Vos beweert?

DE ROOVER De specialisten die het dossier wel kennen, zeggen dat Bart De Wever een ramp heeft afgewend: de teloorgang van Euroclear als betrouwbare instelling, financiële instabiliteit, Russische tegenmaatregelen... De Duitsers hadden al tegen hun bedrijven gezegd dat ze hun activa in Rusland moesten afschrijven, omdat Poetin die toch zou aanslaan. Gelukkig heeft Bart zijn collega's duidelijk kunnen maken dat de consequenties te zwaar zouden zijn.

 

HUMO De avond ervoor vreesde zijn entourage nog dat hij zou moeten plooien. Hoe heeft hij het geflikt?

DE ROOVER Hij heeft zich wekenlang maniakaal voorbereid en kwam aan een tafel met 27 regeringsleiders van wie hij het dossier het best kende. Sommigen zagen alleen die pot met gratis geld staan, maar dan zegt iemand dat het toch niet zo simpel is. Bart eiste van alle lidstaten onbeperkte solidariteit als het fout zou gaan. Daarop trokken ze één voor één hun staart in. De weken ervoor had hij ook in stilte gewerkt aan een coalitie van medestanders. Hij wist heel goed wie hij op welke manier moest aanspreken. Wat hij heeft gedaan, is zeer on-Belgisch. Normaal zijn wij de pleaser van Europa, nu waren we de dwarsligger en hebben we de anderen meegekregen in een oplossing waarmee we eerst alleen stonden. Dat is ongezien.

VAN DEN BOSSCHE Ja, knap gespeeld! Elke Belg draagt nu een risico van een paar honderd euro, in plaats van duizenden euro's. Deze beslissing is een krachtig signaal dat Europa zich kan verenigen op cruciale momenten.

 

HUMO Wie is uw Belg van het jaar?

DE ROOVER Gênante vraag, want het is Bart De Wever. Omdat hij als premier orde op zaken stelt, en na Euroclear.

VAN DEN BOSSCHE Mijn Belg van het jaar zijn alle onbekende mensen die elke dag het verschil maken voor het leven van anderen: sociaal werkers, jeugdbegeleiders, verpleegkundigen, mensen in de gehandicaptenzorg... Zij verdienen evenveel eer als sommige bekende Belgen.

DE ROOVER En gelukkig zijn ze met zeer veel. ;