Zondagsmijmering: Over Pennsylvania

Dus wanneer ik gisteren onze bijna zestien maanden tellende spruit twee dozen op elkaar zag stapelen om er zich vervolgens comfortabel op te installeren een ervaren ruiter op een getemde hengst gelijk heette dat naar vaders oordeel een onmiskenbaar staaltje menselijk vernuft dat het vaderhart deed opspringen van trots, wellicht niet geheel los van wat hier hoger beschreven staat.

Het menselijk vernuft wordt heden ten dage evenwel uitgedaagd door de kunstmatige variant en die artificiële intelligentie kruidt menige maatschappelijke redetwist. Daarbij worden apocalyptische taferelen niet geschuwd als stond de eindtijd met de deurklopper in de hand aan onze gevel.

U mag mij rekenen tot het gild dat er niet helemaal gerust in is, al past na voorbije week misschien beter ‘mocht’ dan ‘mag’. U moet namelijk weten dat ik de artificiële intelligentie donderdagavond op de knieën heb gedwongen. Het gebeurde verdient uitgebreide vermelding in de wereldpers maar ik hou de primeur graag voor u, trouwe volger.

De kwestie vond haar oorsprong als volgt. In een boek over de founding fathers van de Amerikaanse republiek stootte uw dienaar op een gebeurtenis die plaatsvond in west Pennsylvania. Philidelphia ligt in oost Pennsylvania en de vraag hoe ver oost en west in die staat uit elkaar liggen, dus hoe ver van de toenmalige hoofdstad de feiten zich afspeelden, kon mijn nieuwsgierigheid wekken.

Omdat wij ons ruimtelijk wel wat kunnen voorstellen bij het begrip Vlaanderen vroeg ik chatGPT de landkaart van ons gebied te vergelijken met de staat die genoemd werd naar de quakerleider William Penn.

Een kaart van Vlaanderen in één van Pennsylvania verscheen prompt, meer bepaald na 44 seconden, op mijn schermpje. Het beeld, aangevuld met cijfermateriaal, leek betrouwbaar, de toegevoegde meetlat oogde evenwel fout. Ik koos de behoedzame weg om het euvel onder chatGPT’s aandacht te brengen en vroeg hoe ver genoemde staat zich uitstrekt van oost naar west. Dat bleek 455 km terwijl de meetlat iets voorbij halfweg al 500 km aangaf.

‘Dan klopt de kilometerschaal op jouw kaart toch niet?’, wierp ik op. ChatGPT stond schaak maar nog niet mat. ‘Je hebt helemaal gelijk’, gaf hij (of is het een zij?) meteen toe. Daarop volgde een hele uitleg die als excuus moest dienen. Of ik vervolgens een geometrisch correcte kaart wilde, want chatGPT lijkt me wat eenzaam en wil zijn (haar?) correspondent steeds weer aan de praat houden.

Goed, dat wou ik dus graag. De meetlat stond echter nog op de volgende afbeelding dus dat merkte ik dan toch maar even op. Er volgde een meetlatloze kaart maar Vlaanderen (200 km breed) werd nu drie keer naast elkaar in Pennsylvania (zoals reeds gemeld, 455 km breed) gelegd. Ik rook nu echt bloed.

‘Dus Vlaanderen kan drie keer naast elkaar in Pennsylvania?’, gooide ik retorisch in de reactiebalk. ‘Nee. Je hebt opnieuw een fout in mijn afbeelding gevonden’, volgde daarop. Het zelfvertrouwen van chatGPT was serieus aan het wankelen gebracht en als betrof het iemand van vlees-en-bloed begon de druk mijn correspondent parten te spelen. Ik daagde uit om nog eens te proberen en jawel, weer drie Vlaanderens naast elkaar en dus 600 km wringend in 455 km ruimte.

De tijd leek me rijp voor de mokerslag. ‘Het lukt je niet hé’, confronteerde ik chatGPT op geringschattende toon met zijn (haar?) onvermogen. Maar het systeem volhardde, evenwel met als gevolg dat Vlaanderen in de volgende afbeelding niet eens meer op Vlaanderen leek. De overzijde was de kluts volledig kwijt. Dat deelde ik mee en voegde er aan toe: ‘Laten we besluiten dat het niet jouw dag is’.

ChatGPT wilde nog even grappig doen om het gezicht te redden (‘Akkoord. Vlaanderen is onderweg geëvolueerd van een gewest tot een soort gekreukelde pannenkoek’, gevolgd door het emoticon , zodoende insinuerend over emoties te beschikken.) Hij (ze?) sloot af, de nederlaag dan toch sportief erkennend, met ‘en de kaartenafdeling krijgt voor vandaag verlof’.

ChatGPT was er niet uit geraakt, ik heb hem (haar?) op onvermogen betrapt. In mijn hoofd klonk triomfantelijk klaroengeschal bij het beeld van een ridder die de lans dwars door een drakenhart had weten te drijven.

Laat deze historie de hoop voeden dat we de artificiële intelligentie voorlopig soms nog de baas blijven.

Joepie.

Fijne zondag gewenst

Foto: Foto genomen een oogwenk voor het gezicht vol hing met zand.

Facebook, 4 oktober 2026