"Op weg naar een ministerie van de waarheid?"

"Op weg naar een ministerie van de waarheid?"

Een procureur eist stevige straffen wegens een banner met ‘Stop islamisering’. In de Kamer wordt fel gedebatteerd of drukpersmisdrijven nog voor het hof van assisen moeten verschijnen. De minister van Justitie herhaalt dat hij haatspraak effectief wil gaan vervolgen door een aanpassing van de grondwet. De vrije mening is opnieuw brandend actueel. Een gesprek met Kamerfractievoorzitter Peter De Roover.

Peter, hoe staan wij als N-VA in dit debat?

"Wij kunnen als partij niet meegaan in dat populisme. De vraag is niet hoe we de vrije meningsuiting nog meer kunnen inperken. Wel hoe we de vrije meningsuiting terug kunnen opwaarderen, nadat zij al decennia wordt ingeperkt." 

"Dat gezegd ben ik er, gezien wat federaal op stapel staat, niet meer gerust in. De held van de Belgische revolutie, vrijdenker De Potter, waarschuwde al lang geleden: “De liberalen in alle landen begaan de vergissing de gedachten te willen veranderen door wetten. (…) Een gedachte bestrijd je alleen door een betere gedachte voor te stellen."

 Dat is een pleidooi voor verregaande meningsvrijheid, maar daar zijn toch grenzen aan?

 "Inderdaad, niets is onbegrensd en voor mij ligt de grens bij het uitlokken van geweld. Spijtig genoeg is zo’n pleidooi opnieuw noodzakelijk. Het federale regeerakkoord voorziet dat ‘de regering de maatregelen ter bestrijding van desinformatie en van de verspreiding van fake news [zal versterken].’ Daartoe wil ze de sociale media beteugelen. Voor minister van justitie Van Quickenborne is het vervolgen van haatspraak zelfs een beleidsprioriteit. Nochtans zijn er ook onderzoeken die aangeven dat het vervolgen geen of zelfs omgekeerde effecten heeft."

We zien inderdaad hoe Facebook en Twitter steeds meer optreden tegen wat zij als ongepast op hun platformen vinden. Hoe wil paarsgroen hier aan meewerken?

"Deze meerderheid is van plan om de sociale mediagiganten, die de facto over een soort communicatiemonopolie beschikken, te verplichten om zelf berichten verwijderen die strafbaar worden geacht, zo niet volgen boetes. De facebookgebruiker of twitteraar die meent onterecht verbannen te zijn ‘kan’ naar de rechtbank stappen. Dat is de omgekeerde wereld. Niet een rechter stelt vast dat een sociale mediabericht wettelijk niet door de beugel kan; neen de post wordt door een privé-organisatie geschrapt en achteraf mag de burger verhaal halen bij de rechtbank. Dit mechanisme dreigt ronduit nefaste effecten te ressorteren voor de vrije gedachtewisseling tussen burgers."

Maar sociale media zijn toch dikwijls een broeihaard van haatspraak en fake news. Moet daar niet tegen opgetreden worden?

"De ambitie van de federale regering om ‘fake news’ van overheidswege actief te bestrijden maakt de stap naar een ministerie van Waarheid alleszins heel klein. Ooit werd de bewering dat de aarde rond de zon draait door machthebbers weggezet als ‘fake news’ met instemming van de overgrote meerderheid." 

"Ja, haat en nepnieuws moeten bestreden worden maar dat is de taak van de samenleving, van leraars, ouders, wetenschappers, journalisten, pastoors en bisschoppen voor mijn part. Eén categorie hoort zich daarbij te onthouden: de strafwetgever. Niet wie onwelgevallige of irritante gedachten formuleert, zet zich buiten onze vrije democratische ordening; wel degene die meent dat de overheid daar straffend in moet tussenkomen."

Dit interview verscheen voor het eerst in het N-VA-partijmagazine Leo.