FACT CHECK Belgisch kolonialisme

FACT CHECK Belgisch kolonialisme

 

Stelling: De geschiedenis van het Belgisch kolonialisme verdient eindelijk kritisch aan bod te komen in het onderwijs want de negatieve aspecten er van worden niet onder de aandacht gebracht.

 

Feit: Er staat al jaren een 5 voor mijn leeftijd. Piep ben ik al lang niet meer. ‘In mijnen tijd’ - dus al aardig lang geleden - kwam op school het thema kolonialisme absoluut niet vergoeilijkend of positief geschilderd aan bod. In tegendeel: zeer kritisch voor de kolonialisten en empathisch voor de inheemse bevolking: dat was de sfeer. Leopold II werd bepaald niet als held afgeschilderd, opnieuw: in tegendeel.

Werd er genoeg tijd aan die periode besteed? Neen, net zoals er niet genoeg tijd werd besteed op school aan (even ademhalen): Vlaamse ontvoogding, communistische regimes, Rome en Griekenland, middeleeuwen (1000 jaar in enkele uren afgehaspeld), het kapitalisme, het fenomeen revoluties, muziek, filmgeschiedenis, houtbewerking, ... enfin, ik vond dat er aan van alles te weinig tijd werd besteed.

Daarnaast kan je bibliotheken vullen met kritische literatuur over het kolonialisme en Leopold II. Literatuur zonder van ouderdom vergeelde bladzijden die zijn beleid verdedigt, is mij niet bekend.

In de beroemde en populaire reeks “‘s lands glorie” wordt het kolonialisme wél verheerlijkt - we spreken dan over de jaren ‘50, dus voor de onafhankelijkheid van Congo - maar wel door de klemtoon te leggen op alle heil en zegen die we daar meenden te brengen. De zwarten worden er niet voorgesteld als onmensen of een gevaar maar onbeschaafden die moeten geholpen worden (en bijvoorbeeld bevrijd van de Arabische slavenhandelaars - zie foto). Neerbuigend, paternalistisch, meelijwekkend maar we gaan ze vooruithelpen; dat was de onderbouw van het discours in de lang vervlogen jaren ‘50. Uiteraard werkt zo’n beeld lang door.

Mijn leraren in de jaren ‘70 waren daar evenwel ver van verwijderd. Dat Leopold II in latere decennia een revival zou mogen beleefd hebben, kan moeilijk beweerd worden.

Factcheck: de stelling dat de negatieve aspecten van het Belgische kolonialisme onder de mat worden geschoven is al zowat een halve eeuw manifest ONWAAR.

(Dat in reactie op de omgekeerde eenzijdigheid sommigen in een soort pro-kolonialismekramp gaan schieten, laat zich voorspellen. Mogelijk vinden we later op de dag daar sporen van terug in sommige reacties hieronder. En zo dreigen we deze dagen eerder weg te drijven van een eerlijke en afgewogen beoordeling van ons verleden.) 

 

Tekst geplaatst op mijn Facebookprofiel op 12 juni 2020. 

Labels