Als gids naar Marrakech eerder pover: N-VA-fractieleider Peter De Roover

Als gids naar Marrakech eerder pover: N-VA-fractieleider Peter De Roover

 

Hoewel Tom Lenaerts een naarstige poging deed, was Peter De Roover tijdens de doodstrijd van de regering-Michel met geen stokken van het scherm te slaan. Met spitse oneliners over ‘het overspel van Michel’ en ‘zijn citytrip naar Marrakech’ begeleidde hij N-VA naar de uitgang. En volgens de premier azen De Roover en zijn partij straks ook op een Belgische shutdown. “Het moment komt waarop de andere partijen zullen moeten zeggen of ze onbestuurbaarheid verkiezen boven confederalisme.”

“In deze kamer is de voorbije vier jaar veel gevloekt”, zegt de De Roover wanneer hij ons verwelkomt in zijn bureau in het parlement. Hij verwijst naar een avond tijdens de ‘Marrakech-crisis’ waarin hij hier samen met Theo Francken en Jan Jambon vergaderde, “terwijl we met botte messen een slechte pizza trachtten te snijden. De vergelijking met de tekst van het migratiepact laat ik voor uw rekening.”

Hij plant zich in een zetel, onder een reusachtige kaart van het Midden-Oosten, die hij meenam uit het Antwerpse Scheppersinstituut waar hij lesgaf tot hij in 2014 in de politiek stapte. “Ik ben dol op landkaarten. Thuis was geen enkele muur groot genoeg om ze op te hangen. Daarom heb ik ze mee naar hier gebracht, in mijn kleine Fiat. De helft van het Midden-Oosten hing uit het raam.”

HUMO Theo Francken stond de voorbije dagen ook flink in de wind. Als staatssecretaris reikte hij via tussenpersonen duizenden humanitaire visa uit aan Syrische christenen. Daarbij zou één van die tussenpersonen, N-VA’er Melikan Kucam, zich verrijkt hebben. Francken gaf toe dat hij daarover in het najaar twee keer werd getipt, maar stapte niet naar de politie. Hoe beschadigd is hij?

DE ROOVER “Weet u wat beschadigd is? De principes van de rechtsstaat. Ik heb in het parlement politici bezig gezien die zich inquisiteurs waanden. Ze veroordelen mensen al voor het gerechtelijk onderzoek is afgerond.”

 

HUMO Feit is dat Francken er alles aan deed om de voordeur zoveel mogelijk dicht te houden, terwijl hij langs de vip-ingang duizenden mensen binnenliet, via een procedure waarvan de Dienst Vreemdelingenzaken zegt dat ze rammelde. Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken zei in De Zevende Dag: “Als een PS’er dit had gedaan, zou Francken hem gelyncht hebben.”

DE ROOVER “Ik ben blij voor Van Grieken dat de N-VA bestaat, anders had hij een heel korte nieuwsjaarsspeech gehad. Hij vindt wellicht elke nieuwkomer er één te veel, zelfs al gaat het om christenen die met de dood worden bedreigd. Want dat is de essentie: Theo heeft die mensen uit een zeer hachelijke oorlogssituatie bevrijd. De beulen van IS stonden voor de poort. Omdat we hen niet allemaal konden redden, moesten we ‘selecteren’. Theo heeft de zeven christelijke gemeenschappen bekend gemaakt die dat voor ons hebben gedaan.”

 

HUMO Hij had misschien ook via de VN of ngo’s kunnen werken?

DE ROOVER “Die waren op dat moment niet eens ter plaatse en ze zouden een andere selectie gemaakt hebben. Wij hadden twee belangrijke criteria: er moest een grote bedreiging bestaan, wat voor christenen daar het geval was, én ze moesten een band hebben met Syriërs in België, zodat ze hier warm zouden worden opgevangen. Rond één van die zeven selectiekanalen rijst nu de vraag of er foute dingen zijn gebeurd. Ik vind dat collateral damage. Als je zoiets 100 procent wilt uitsluiten, moet je het niet doen. Maggie De Block zegt dat het onder haar niet was gebeurd en dat klopt: als je geen 1500 christenen uit Syrië redt, loop je geen risico.”

 

HUMO De Block kende gemiddeld 230 humanitaire visa per jaar toe, onder Francken steeg dat aantal van 844 in 2015 naar 2.361 in 2017. De Block zegt dat hij als redder van de Syrische christenen zijn menselijke kant wou tonen.

DE ROOVER “Theo ‘speelt’ niet de humanitaire jongen, hij heeft dat in zich. Maggie heeft ook niet-belegeide minderjarigen uitgewezen, nadat die zich hier jarenlang goed hadden geïntegreerd. Daar was Theo ook menselijker in.”

 

HUMO Voor moslims had hij dít toch nooit gedaan?

DE ROOVER “Nieuwkomers moeten allerlei kloven overbruggen: taal, opleiding, religie, cultuur,… Als je maar een kleine groep kunt redden, is het toch logisch dat je kiest voor mensen die zich hier het vlotst kunnen integreren? Religie kan daarin een belangrijke rol spelen. Waarom zouden we het moeilijker maken dan nodig?

“Vergeet ook niet dat het parlement al herhaaldelijk had gevraagd om iets te doen voor de religieuze minderheden in Syrië. Theo had ook het fiat van de regering. Dat iedereen zich nu uitput in verontwaardiging, is hypocriet.”

 

HUMO De socialist John Crombez noemt het asielbeleid van Francken te soft. “Als je zoveel mensen erkent, moet je er ook veel uitwijzen. Francken repatrieerde minder niet-Europeanen dan Maggie.” Wat rest er eigenlijk nog van zijn krachtdadige beleid?

DE ROOVER “Alsof Theo een linkie-winkie is geworden die voor open grenzen staat. Vriend en vijand geven toe dat hij de opvangcrisis van 2015 goed heeft gemanaged. Daarna is hij gestoten op allerhande rechterlijke beslissingen die hem de handen op de rug bonden. Het frusteerde hem dat hij door die beperkingen bijna een toeschouwer werd op zijn eigen beleidsdomein. Ik respecteer de onafhankelijkheid van rechters, maar ze moeten van ons terrein wegblijven. Op een bepaald moment maakte een rechter pushbacks onmogelijk. Dan doe je aan politiek, want je ontneemt landen een belangrijk instrument om de migratiestroom te beheersen. De Soedan-kwestie is ook zo’n voorbeeld: uiteraard zijn wij tegen folteringen, maar op den duur krijg je niémand nog uitgewezen en blijf je zitten met een grote groep illegalen. Het gevolg is dat het draagvlak voor migratie bij de bevolking verdwijnt. Als mensen merken dat er geen grenzen meer zijn, krijgen ze het gevoel dat ze het allemaal maar moeten ondergaan. Dat is zeer gevaarlijk.”

 

HUMO Op dit moment zit Europa toch bijna potdicht? De deal met Turkije houdt de grote stroom tegen, Europa pompt miljarden in de bescherming van de zuidergrens, de ngo-schepen met drenkelingen mogen haast nergens meer binnen en het aantal asielaanvragen lag de voorbije vijf jaar nooit lager.

DE ROOVER “Ik zie nog flink wat gaten in de muur, maar de vluchtelingenchaos van 2015 heeft Europese politici wel doen inzien dat we grenzen nodig hebben. Ik vergelijk een grens met een voordeur: als ze altijd openstaat, is het een gat, als ze niet open kan, is het een muur. Onder druk van de kiezer is het besef gegroeid dat Europa een stevige voordeur nodig heeft, omdat het alle binnendeuren heeft weggehaald. Overal worden politici die dat probleem aankaarten beloond, degenen die het negeren worden afgestraft.”

 

HUMO Zo’n stevige voordeur zorgt wel voor mensenrechtenschendingen in de voortuin: in Turkije worden vluchtelingen uitgebuit, in Libië worden ze gemarteld en verkracht.

DE ROOVER “In de beste der werelden wil je die Turkije-deal niet afsluiten, vanwege de mensenrechten. Maar het is nodig, als je wilt vermijden dat de indruk ontstaat dat Europa een grote festivalwei wordt waar iedereen gratis mag komen meegenieten van de muziek en de dranktentjes.

 

HUMO In Knack zei u dat de mensenrechten niet universeel zijn.

DE ROOVER “Je moet werken met de wereld zoals hij ís, niet zoals je hem droomt. Ik ben een groot voorstander van de mensenrechten, maar je kunt er niet omheen dat ze niet overal worden toegepast. Is dat onze schuld? Néén. Wij kunnen wel vinden dat we overal de mensenrechten moeten gaan uitdragen en het leed van de hele wereld moeten opsoppen, maar we mogen ook het draagvlak van onze bevolking niet negeren.

 

“In de discussie over het migratiepact hebben we een streep in het zand getrokken, omdat we voelden dat de grote meerderheid van de mensen tegen was. Ze kennen de finesses van dat pact misschien niet, maar ze voelen wel aan dat die internationale verdragen het werk van politici zoals Theo belemmeren. In het verleden keurden we zulke verdragen automatisch goed. Daar hebben wij nu mee gebroken, en ook in de rest van Europa is dat principe in vraag gesteld. Dat heeft een scheur veroorzaakt binnen Europa, tussen het westen en het oosten.”

 

HUMO Hoe ziet u die evolueren?

DE ROOVER “Ze zal na de verkiezingen alleen maar breder worden. Ik heb de premier gevraagd: ‘Zult u een Europese bruggenbouwer zijn of een vaststeller van de scheiding’? Maar men heeft zelfs niet geprobeerd om alle lidstaten te overtuigen om het pact goed te keuren met een gezamenlijk inlegvel erbij. Nee, men heeft de Oost-Europese landen gebasht. Het misprijzen voor die landen, zeker vanuit de groene fractie, irriteert me. De Zuidoost-Europeanen kleefden tegen het Ottomaanse Rijk (islamitisch rijk dat bestond van 1299 tot 1912 en grote gebieden van Noord-Afrika, Europa en Azië omvatte;red.) en hebben in hun geschiedenis meermaals moeten vechten om de opmars van de moslims te stuiten. Die trauma’s verklaren hun argwaan. Hoe arrogant is het dan om te zeggen dat zij aan de foute kant van de geschiedenis staan? Nee, ze kennen hun geschiedenis, en die is anders dan de onze.”

 

HUMO De premier zei in Marrakech ook impliciet dat N-VA aan de verkeerde kant van de geschiedenis stond. Eentje die pijn deed, niet?

DE ROOVER “Michel greep daar naar de truc van links: de morele superioriteit. ‘Wij zijn goede mensen en jullie zijn de slechteriken’. Van een premier verwacht je dat hij het democratische principe respecteert dat je van mening kunt verschillen zonder elkaar moreel te diskwalificeren. Maar in Franstalig België zal hij er wel mee gescoord hebben. In die zin kan ik dat wel plaatsen. Wij kunnen nog altijd met hem door één deur.”

 

Langs de afgrond

HUMO Wat heeft N-VA nu eigenlijk gewonnen met de val van de regering? U heeft het migratiepact niet kunnen tegenhouden, maar de begroting dreigt met minstens 1 miljard euro te ontsporen…

DE ROOVER “Alexander De Croo beweert dat, maar het is flauwekul.”

 

…en het Zomerakkoord dreigt in het water te vallen.

DE ROOVER “In het parlement hebben wij toch al grote delen van dat akkoord, inclusief de jobsdeal, samen ingediend.”

 

HUMO Maar het klapstuk van die jobsdeal was de hervorming van de werkloosheidsuitkeringen. Die zouden sterker afnemen in de tijd, om zoveel mogelijk werklozen naar de duizenden openstaande vacatures te leiden.

DE ROOVER “Daarover ben ik inderdaad pessimistisch. Het voorstel van Kris Peeters voldoet niet. Maar denkt dat dat anders was geweest als wij nog in de regering hadden gezeten? CD&V staat al vier jaar op de rem. Als Peeters morgen een tekst neerlegt die zich houdt aan het Zomerakkoord, stemmen we mee. De waarheid is dat CD&V dat niet wil, uit schrik voor hun vakbond.”

 

HUMO De Standaard schreef al dat CD&V in de regering is gestapt om N-VA uit te roken en te tonen dat de kracht van verandering niet zo spectaculair is.

DE ROOVER “Tja, dan ben je dus een Mol in de regering. Laat ons dus maar niet doen alsof er nog vanalles mogelijk was.

 

“Maar u vroeg wat wij hebben gewonnen met de val van de regering. Wij hebben in deze regering naast de veel goede dingen die we samen hebben gerealiseerd ook veel moeten incasseren, maar we zijn geen schotelvod. Als je aanvaardt dat je partners een beslissing door je strot rammen, is het hek van de dam. Als je dat pact goedkeurt, kun je nadien ook geen eisen meer stellen over asiel en migratie die daarmee botsen. Moreel-politiek is dat pact wél bindend. Het is toch niet omdat je in de regering zit dat je met alles akkoord moet gaan? Want dan krijg je weer het verwijt dat je plooit voor de macht. Wij zijn nog altijd principiëler dan de traditionele partijen.”

 

HUMO Het is de derde keer dat N-VA dat trucje uithaalt. Een halfjaar voor de verkiezingen van 2009 trok N-VA blies N-VA het kartel met CD&V op, omdat de communautaire onderhandelingen niks opleverden. Een paar maanden voor de verkiezingen van 2014 blokkeerde De Wever plots de hervorming van het middelbaar onderwijs die al lang was afgeklopt in de Vlaamse regering. Een bewuste strategie?

DE ROOVER “Ik ben altijd onder de indruk van het vernuft van journalisten en commentatoren. Jullie zien overal strategieën en wiskundige modellen om het gedrag van politici te verklaren en te voorspellen. Geloof me: heel veel in de politiek wordt bepaald door onvoorziene events. Marrakech was er zo één.”

 

HUMO U was tijdens die crisis hét gezicht van N-VA.

DE ROOVER “En wát voor een gezicht, hè?” (lacht)

 

HUMO Patrick Dewael vergeleek u met een weerman: “Hij komt elke dag op tv iets anders vertellen.” Het Nieuwsblad noemde u “de favoriete schietschijf van iedereen”.

DE ROOVER (geamuseerd) “Ach, ik ben een rustige mens, ik kan wel wat hebben. Die drie weken waren heel intens, alsof ik voortdurend naast een afgrond wandelde. Eén verkeerde stap kon fataal zijn. Elk slecht gekozen woord kon leiden tot grote krantenkoppen en commotie. Gelukkig had ik een jong team dat me fantastisch begeleidde, zeven op zeven, de klok rond. Soms vertrok ik hier in het kot van de nacht en had ik thuis amper tijd om van onderbroek te wisselen.”

 

HUMO Alexander De Croo zegt dat Jan Jambon niet blij was met de val van de regering. Hij denkt dat er binnen N-VA een Voka-vleugel en een kamp-Theo is.

DE ROOVER “Wij hadden allemaal onze reserves over de val van de regering, maar de eensgezinsheid was toch groot. De kloof tussen fundi’s en realo’s loopt niet doorheen de partij, maar zit in ieder van ons. Ik ben beide, Jan ook, Theo ook.”

 

HUMO Kreeg u vanuit de bedrijfswereld veel kritiek? Ondernemers verkiezen stabiliteit.

DE ROOVER “Uiteraard zijn zij bezorgd over de sociaal-economische erfenis, maar wij ook. Daarom werken we de Zweedse agenda in het parlement momenteel grotendeels af. Maar vergis u niet: ik heb de nooit zoveel steunbetuigingen gekregen als in die periode, ook van ondernemers.”

 

HUMO Tom Lenaerts had minder begrip. Hij barstte tegen u en Kristof Calvo uit in Van Gils & Gasten. Heeft u hem achteraf nog gesproken?

DE ROOVER “Ik heb nog lang met hem nagepraat. Zijn uithaal was te makkelijk: een sympathieke BV die twee rotzakken van politici de mantel uitveegt, dat kan je nooit winnen. Je kunt op dat moment beter zeggen dat je pianist bent in een hoerenkot dan politicus.

“Los het op’, zei hij. Maar in een democratie verschillen we van mening. Wie dat niet wilt, pleit eigenlijk voor een dictatuur.”

 

HUMO Mensen mogen toch verwachten dat politici hun verschillen overbruggen en uiteindelijk met een oplossing komen?

DE ROOVER “Dat is toch gebeurd? Het migratiepact is goedgekeurd, dus Lenaerts heeft zijn zin gekregen. Weliswaar niet zoals wij het wensten.”

 

HUMO Wat vindt u van het verwijt dat N-VA de sprint heeft aangetrokken voor Vlaams Belang?

DE ROOVER (blaast) “Die overweging heeft amper meegespeeld. Ik lig er niet wakker van dat een partij die al 30 jaar geen steen verlegt óns verwijt dat we niet heel ons programma kunnen verwezenlijken. Hun reële marktaandeel ligt vermoedelijk op tien procent, en we moeten niet te hard proberen om daar nog meer af te prutsen, want dan moeten we dingen doen die we niet willen. Zodra ze meer halen dan tien procent, wordt het een uitdaging, want dan trekken ze mainstream kiezers aan die eigenlijk bij ons horen.”

 

HUMO Vlaams Belang pakt in Vlaams-Brabant uit met Dries Van Langenhove als lijsttrekker, maar er werd ook gepraat met Hendrik Vuye. Toont hun keuze voor de eindbaas van Schild & Vrienden dat ze zelf niet meer geloven in een breuk van het cordon?

DE ROOVER “Zij willen inderdaad zelf niet uit de comfortzone van het cordon treden. De keuze voor Van Langenhove bewijst nogmaals dat er nog altijd een Chinese muur staat tussen hen en ons. Men zegt altijd dat wij ons laten opjagen door hen, maar het omgekeerde is waar. Zij wilden een controversiële figuur tegenover Theo plaatsen. Net als de andere partijen kijken ze altijd eerst naar wat wij doen en pas dan reageren ze.”

 

HUMO Kan Hendrik Vuye opnieuw bij N-VA terecht, nu uw partij het confederalisme weer heeft opgegraven?

DE ROOVER “Daar zit niemand op te wachten. Hendrik is een verstandig man, maar vindt helaas dat hij de enige is. Aanvankelijk vormden wij samen een tandem, maar snel bleek dat je met hem niet kunt samenwerken. Hendrik is niet gemaakt om aan beleidsmakende politiek te doen. Hij oordeelt liever als een soort scheidsrechter, en voelt zich snel miskend. Zijn standpunten en teksten zijn waardevol, maar de rancune die hem drijft sinds zijn vertrek maakt elke terugkeer onmogelijk.”

 

HUMO Is het denkbaar dat N-VA haar confederale agenda straks opnieuw opzij schuift om in een sociaal-economische regering te stappen?

DE ROOVER “Stel dat wij alleen staan met het confederalisme…”

 

HUMO U weet dat dat zo is.

DE ROOVER “…en de anderen gebruiken dat als argument om ons buitenspel te zetten, dan gaan wij niet zeggen: ‘Oké, dan gaan we wel in de oppositie’. Dat geschenk geven we hen niet. Na elke verkiezing rijst altijd de vraag of je in België nog een coherente regering kunt vormen. Als dat niet kan, moet je kiezen: een brolregering die geen krachtig beleid kan voeren of confederalisme.

 

HUMO Hoe gaat u dat realiseren? N-VA wil in Vlaanderen snel een regering vormen, aan Franstalige kant zal men wellicht hetzelfde doen. En dan?

DE ROOVER “Dan ontstaat er een patstelling op federaal niveau, want wij gaan geen ‘gewone’ regering vormen met de PS, tenzij men het confederalisme aanvaardt.”

 

HUMO Jambon sprak in De Tijd de hoop uit dat het land onbestuurbaar wordt. Als wervend concept voor een zogenaamde kandidaat-premier is dat toch een beetje vreemd? ‘Stem op ons, wij gaan het land blokkeren.’

DE ROOVER “Wij willen net voor een fundamentele deblokkage zorgen. Als het land onbestuurbaar wordt, is dat niet omdat wij dat willen, maar omdat de kiezer dat zo beslist: de gemiddelde Vlaming stemt rechts, de gemiddelde Waal links. Dat is niet erg, zolang je hen elk het beleid kunt geven waar ze content mee zijn. Dat wordt bijna onmogelijk. De regering-Di Rupo bestuurde met een krappe minderheid in Vlaanderen, de regering-Michel had een enorme minderheid in Wallonië. Als de kiezer die kloof nog verder uitdiept, kun je dat niet meer negeren.”

 

HUMO Gelooft u dat de andere partijen dat spel gaan meespelen?

DE ROOVER “Misschien verkiezen ze de onbestuurbaarheid boven een hertekening van België. Maar ik vang toch signalen op dat ook bij de PS de geesten gerijpt zijn.”

 

HUMO Elio Di Rupo ontkent dat. Hij weet dat Wallonië de 7 miljard euro vanuit Vlaanderen nodig heeft.

DE ROOVER “Ze zullen het voor de verkiezingen natuurlijk niet luidop zeggen. Maar zij worden ook opgejaagd door PVDA en Ecolo, en willen óók graag meer van hun programma uitvoeren. Iedereen ziet dat de huidige structuur niet werkt. Sommigen, zoals Calvo of De Croo, willen weer wat gaan schuiven en herschikken in de marge door een handvol bevoegdheden weer naar België over te hevelen. Zo kun je nog duizend jaar bezig blijven. Dat men dan echt zegt alles weer naar België te willen. Ik ben het er niet mee eens maar dat is tenminste een deftig antwoord. We moeten kiezen: een unitair België of confederalisme.”

 

HUMO Er zullen allicht ook formules mogelijk zijn zonder N-VA. Sinds de val van Michel I hebben andere partijen, behalve Open Vld en Sp.a, geen trek meer in een regering met uw partij.

DE ROOVER “Geliefd zijn we inderdaad niet. Als de kiezer ons onvoldoende gewicht geeft, zullen de anderen proberen om ons buitenspel te zetten.”

 

HUMO Jan Jambon outte zich, onder linke dwang van De Wever, als kandidaat-premier. Maar volgens professor Bart Maddens is uw droomscenario een Vlaamse regering-De Wever die een federale anti-N-VA-coalitie vijf jaar lang kan bestoken met communautaire scudraketten.

DE ROOVER “In de laboratoria van politicologen klinkt dat wellicht logisch, maar ik beschouw die hersenspinsels louter als amusement.

“Wij gaan spelen met de kaarten die de kiezer legt. Antwerpen is een mooi voorbeeld. De kiezer heeft daar bepaalde opties onmogelijk gemaakt. De Wever heeft gespeeld met de opties die nog overbleven. Groen ging lopen, dus kwam hij bij rood terecht.”

 

HUMO In de Wetstraat klinkt dat wellicht logisch, maar aan de bruine toog beschouwt men dat louter als amusement. De Wever heeft tien jaar oorlog gevoerd tegen de socialisten. Ook het feit dat hij als een leeuw vocht voor het Antwerpse stadhuis, om een paar weken later zijn adieu aan te kondigen, vreet aan zijn geloofwaardigheid.

DE ROOVER “Dan is het aan ons om het de mensen uit te leggen. Net zoals we ook moeten uitleggen dat er een verschil is tussen in de meerderheid zitten of de meerderheid zíjn. Het is niet omdat je aan de macht bent dat je alles te zeggen hebt.”

 

HUMO Klopt het dat Geert Bourgeois alleen voor De Wever aan de kant wou gaan als minister-president?

DE ROOVER “Er hebben veel argumenten meegespeeld in het leggen van de puzzel. Het belangrijkste vond ik: als je ook federaal de leiding wilt nemen, is er maar één man die dat kan belichamen: Jambon.”

 

HUMO Kan hij alsnog Vlaams minister-president worden, als N-VA federaal aan de kant vliegt? De Wever blijft tenslotte het liefst in Antwerpen.

DE ROOVER “Dat lijkt me weinig waarschijnlijk. Ik was op de vergaderingen waarin we Bart hebben overtuigd om vol voor de Vlaamse regering te gaan. Hij heeft de switch gemaakt. Als minister-president kan hij ook veel voor Antwerpen doen.”

 

Ecorealisme

HUMO U verwijst in het migratiedebat naar het draagvlak bij de bevolking. Dat draagvlak is er meer dan ooit voor een ambitieuzer klimaatbeleid. Volgens CD&V en Open Vld staat uw partij systematisch op de rem. Zal N-VA de roep van die tienduizenden betogende jongeren blijven negeren?

DE ROOVER “Maar wat vragen die spijbelende jongeren nu eigenlijk? Dat we bezig zijn met klimaat en milieu? Goed, we zijn ermee bezig. Ik hoor veel onzinnige slogans. ‘Fuck de economie’, ‘druk geld bij’, ‘stop met appelsienen uit Spanje te eten’. Dat zijn geen werkbare oplossingen.

“Ik verwijt die jongeren niet dat ze spijbelen, ik heb wel een probleem met ouders en scholen die dat tolereren. Bespreek dat thema thuis en in de klas, met de pro’s en contra’s erbij. Zorg dat jongeren zich beter informeren, laat ze verhandelingen schrijven. Want nu drijven die acties vooral op emoties.”

 

HUMO De jongens en meisjes hebben het dus niet goed begrepen?

DE ROOVER “Dat ze er niet altijd pal op zitten, is geen probleem. Maar dan moeten ze begrijpen dat hun bijdrage aan het debat beperkt zal zijn. Mondige jongeren? Graag, maar die mondigheid moet onderbouwd zijn.”

 

De oplossingen zijn toch al lang gekend? Strengere uitstootnormen voor de auto-industrie, een taks op kerosine, het stopzetten van de subsidiëring van bedrijfswagens, minder vlees eten,…

DE ROOVER “Wij zijn voor ecorealisme: een serieus klimaatbeleid, maar met oog voor de kosten en baten. Wij zijn niet bereid om ongelofelijke inspanningen te doen voor een verwaarloosbaar effect. Als we morgen de bedrijfswagens afschaffen om ons geweten te sussen, zal de zeespiegel daar geen millimeter minder door stijgen. Maar ondertussen zijn een hele hoop mensen een stuk van hun inkomen kwijt. Politici zijn evenwichtskunstenaars die rekening moeten houden met verschillende domeinen, in plaats van zich blind te staren op één thema.”

 

HUMO Ondertussen tonen studies aan dat het ijs op Groenland almaar sneller smelt en de zeespiegel sneller stijgt dan verwacht. Europa waarschuwt dat we onze inspanningen moeten verdrievoudigen.

DE ROOVER “Weet u wat de beste milieumaatregel is? Een collectieve verarming. Willen we dat? Het zijn trouwens de armsten die het hardst getroffen worden door klimaatmaatregelen. De happy few hebben daar geen last van, die kopen een Tesla. Die sociale dimentie kun je niet negeren.”

 

HUMO Als een strenger klimaatbeleid onmogelijk is, wordt het dan geen tijd om dijken te bouwen en vol in te zetten op een adaptatieplan?

DE ROOVER “Dat zal zeker gebeuren. Maar voor een écht klimaatbeleid heb je ook kernenergie nodig. Frankrijk heeft per kop de laagste CO2-uitstoot van heel Europa. Dat land draait voor 75 procent op kernenergie. Als iedereen morgen met elektrische auto’s begint te rijden, waar halen we dan voldoende elektriciteit? Gaan we die uit die Spaanse appelsienen knijpen?”

 

HUMO Onze oude kerncentrales zijn zo versleten dat ze voortdurend uitvallen en niemand wil in België nieuwe bouwen.

DE ROOVER “Een nieuwe kerncentrale is voorlopig nog te duur, maar de jongste centrales, Tihange 3 en Doel 4, kunnen nog veel langer mee. Zo komt er tijd, geld en ruimte vrij voor de ontwikkeling van nieuwe, technologische oplossingen. Als we ze allemaal sluiten, hebben we veel gascentrales nodig en die stoten CO2 uit.”

 

HUMO De groenen waarschuwen voor een klimaatapocalyps en zijn optimistisch over migratie. Bij N-VA is het omgekeerd: u vreest dat ongecontroleerde migratie onze beschaving bedreigt, maar bent er wel gerust in dat we de klimaatopwarming technologisch zullen oplossen.

DE ROOVER “Men zegt dat rechts altijd voor zero tolerantie en hard beleid is, maar op het klimaatthema zijn de groenen dat ook. Wij zijn geen klimaatdefaitisten, maar ook geen migratiedefaitisten. Het extreme discours van uiterst rechts delen we niet.”

 

HUMO De N-VA-campagne over het migratiepact was toch vrij defaitistisch? Populistisch, zelfs.

DE ROOVER “Die campagne hebben we dan ook snel ingetrokken. Populisten proberen de kiezer te paaien met simpele oplossingen voor complexe problemen. Oplossingen die hun kiezers graag horen. Sociaaleconomisch hebben wij toch veel dingen gedaan die absoluut niet populistisch waren? De pensioenhervorming, de indexsprong,… Dat vonden de mensen niet prettig.”

 

HUMO Toen u daarnet zei dat de mondigheid van jongeren onderbouwd moet zijn, bedacht ik me dat u wellicht een beenharde leraar was. Bij u in de klas werd er niet met proppen gegooid.

DE ROOVER “Nee, maar wel met argumenten. Van mijn oud-leerlingen hoor ik altijd: ‘Meneer, bij u mochten we tenminste discussiëren’. Ik eiste wel dat hun stellingen onderbouwd worden. Het is niet omdat je maar zeventien bent dat je ernaast mag lullen. Ik gaf les zoals een sportcoach, door de lat hoog te leggen en hen te motiveren om erover te gaan.”


HUMO In de grote steden verlaat een kwart van de jongeren de school zonder diploma. Hoe los je dat op?

DE ROOVER “Ironisch genoeg is dat vaak het gevolg van niet-gemotiveerd spijbelgedrag. De school kan dat niet alleen oplossen. Vijftig jaar geleden was de school een gezagsinstituut, elke ouder vond dat zijn kind daar zijn best moest doen. Vandaag geloven sommige groepen niet meer dat de school een opstap is naar beter. Als men allochtone jongeren dan ook nog de indruk geeft dat ze geen moeite moeten doen, omdat ze toch bij een racist terechtkomen en later geen kans maken op een goede job, sta je bijna machteloos. Ik had ooit een collega die dat zei tegen die gasten, vanuit een anti-racistisch idealisme: ik had haar bijna uit het raam gegooid.

“Leerkrachten mogen van allochtone jongeren niet pikken dat ze slecht Nederlands spreken, fouten schrijven, de zwemles overslaan of hun ouders niet naar het oudercontact laten komen. Jongeren willen uitdagingen. We moeten de verwachtingen voor hen even hoog leggen, in plaats van te zeggen: ‘Voor een allochtoontje of iemand van TSO is dit goed genoeg’.”

 

HUMO In De Tijd vertelde u dat uw zoon, een beetje tegen uw zin, voor houtbewerking koos. “Ik had een ander leven voor hem in gedachten, maar ik heb me beheerst.”

DE ROOVER “Toen hij daar in het derde middelbaar mee afkwam, zag ik twee mogelijkheden: ofwel wou hij dat echt, ofwel was het een frats. Wij hebben hem verplicht om dat jaar uit te doen, daarna mocht hij overschakelen. Mijn vrouw gaf ook les in het technisch onderwijs, we hebben daar nooit op neergekeken. Na zijn opleiding is hij een andere richting uitgegaan, maar onlangs vroeg hij me om een lening zodat hij zaag- en schaafmateriaal kon kopen. Hij maakt nu meubels voor zijn vrienden en familieleden.”

 

<Deze versie werd met de journalist ‘afgeklopt’. De tekst die uiteindelijk verscheen, wijkt licht af, vermoedelijk nog enigszins gewijzigd om plaatsredenen.-pdr>

Verschenen in Humo op 29 januari 2019 en hier geplaatst op 5 februari 2019. 

Foto: Geert Van De Velde

 

 

Labels